Katha Chaupais

dekhata bana sara saila suhāe | bālamiki āśrama prabhu āe ||
rāma dīkha muni bāsu suhāvana | suṁdara giri kānanu jalu pāvana ||
Ayodhyakand - Doha 124
—————
देखत बन सर सैल सुहाए । बालमीकि आश्रम प्रभु आए ॥
राम दीख मुनि बासु सुहावन । सुंदर गिरि काननु जलु पावन ॥
अयोध्याकाण्ड - दोहा १२४
ihā̐ subela saila raghubīrā | utare sena sahita ati bhīrā ||
sikhara eka utaṁga ati dekhī | parama ramya sama subhra biseṣī ||
Lankakand - Doha 11
—————
इहाँ सुबेल सैल रघुबीरा । उतरे सेन सहित अति भीरा ॥
सिखर एक उतंग अति देखी । परम रम्य सम सुभ्र बिसेषी ॥
लंकाकाण्ड - दोहा ११
sakala sauca kari jāi nahāe | nitya nibāhi munihi sira nāe ||
samaya jāni gura āyasu pāī | lena prasūna cale dou bhāī ||
Balkand - Doha 227
—————
सकल सौच करि जाइ नहाए । नित्य निबाहि मुनिहि सिर नाए ॥
समय जानि गुर आयसु पाई । लेन प्रसून चले दोउ भाई ॥
बालकाण्ड - दोहा २२७
sakala sauca kari jāi nahāe | nitya nibāhi munihi sira nāe ||
samaya jāni gura āyasu pāī | lena prasūna cale dou bhāī ||
Balkand - Doha 227
—————
सकल सौच करि जाइ नहाए । नित्य निबाहि मुनिहि सिर नाए ॥
समय जानि गुर आयसु पाई । लेन प्रसून चले दोउ भाई ॥
बालकाण्ड - दोहा २२७
sunu kapīsa laṁkāpati bīrā | kehi bidhi taria jaladhi gaṁbhīrā ||
saṁkula makara uraga jhaṣa jātī | ati agādha dustara saba bhā̐tī ||
Sundarkand - Doha 50
—————
सुनु कपीस लंकापति बीरा । केहि बिधि तरिअ जलधि गंभीरा ॥
संकुल मकर उरग झष जाती । अति अगाध दुस्तर सब भाँती ॥
सुंदरकाण्ड - दोहा ५०
sūpanakhā rāvana kai bahinī | duṣṭa hṛdaya dāruna jasa ahinī ||
paṁcabaṭī so gai eka bārā | dekhi bikala bhai jugala kumārā ||
Aranyakand - Doha 17
—————
सूपनखा रावन कै बहिनी । दुष्ट हृदय दारुन जस अहिनी ॥
पंचबटी सो गइ एक बारा । देखि बिकल भइ जुगल कुमारा ॥
अरण्यकाण्ड - दोहा १७
ihā̐ pavanasuta hṛdaya̐ bicārā | rāma kāju sugrīva̐ bisārā ||
nikaṭa jāi carananh siru nāva | cārihu bidhi tehi kahi samujhāvā
Kishkindhakand - Doha 19
—————
इहाँ पवनसुत हृदयँ बिचारा । राम काजु सुग्रीवँ बिसारा ॥
निकट जाइ चरनन्हि सिरु नावा । चारिहु बिधि तेहि कहि समुझावा ॥
किष्किन्धाकाण्ड - दोहा १९
gādhusūnu saba kathā sunāī | jehi prakāra surasari mahi āī ||
Balkand - Doha 212
bhūpa bhagīratha surasari ānī | sumirata sakala sumaṁgala khānī ||
Ayodhyakand - Doha 209
—————
गाधिसूनु सब कथा सुनाई । जेहि प्रकार सुरसरि महि आई ॥
बालकाण्ड - दोहा २१२
भूप भगीरथ सुरसरि आनी । सुमिरत सकल सुमंगल खानी ॥
अयोध्याकाण्ड - दोहा २०९
guru pada raja mṛdu maṁjula aṁjana | nayana amia dṛga doṣa bibhaṁjana ||
tehi̐ kari bimala bibeka bilocana | baranau̐ rāma carita bhava mocana ||
Balkand - Doha 2
—————
गुरु पद रज मृदु मंजुल अंजन । नयन अमिअ दृग दोष बिभंजन ॥
तेहिं करि बिमल बिबेक बिलोचन । बरनउँ राम चरित भव मोचन ॥
बालकाण्ड - दोहा २
tāhi dei gati rāma udārā | sabarī ke̐ āśrama pagu dhārā ||
sabarī dekhi rāma gṛha̐ āe | muni ke bacana samujhi jiya̐ bhāe ||
Aranyakand - Doha 34
—————
ताहि देइ गति राम उदारा । सबरी कें आश्रम पगु धारा ॥
सबरी देखि राम गृहँ आए । मुनि के बचन समुझि जियँ भाए ॥
अरण्यकाण्ड - दोहा ३४
pranavau̐ prathama bharata ke caranā | jāsu nema brata jāi na baranā ||
rāma carana paṁkaja mana jāsū | lubhudha madhupa iva tajai na pāsū ||
Balkand - Doha 17
—————
प्रनवऊँ प्रथम भरत के चरना । जासु नेम ब्रत जाइ न बरना ॥
राम चरन पंकज मन जासू । लुबुध मधुप इव तजइ न पासू ॥
बालकाण्ड - दोहा १७
atri ke āśrama jaba prabhu gayaū | sunata mahāmuni haraṣita bhayaū ||
pulakita gāta atri uṭhi dhāe | dekhi rāmu ātura cali āe ||
Aranyakand - Doha 3
—————
अत्रि के आश्रम जब प्रभु गयऊ । सुनत महामुनि हरषित भयऊ ॥
पुलकित गात अत्रि उठि धाए । देखि रामु आतुर चलि आए ॥
अरण्यकाण्ड - दोहा ३
tīratha bara nāimiṣa bikhyātā | ati punīta sādhaka sidhi dātā ||
basahi̐ tahā̐ muni siddha samājā | taha̐ hiya̐ haraṣi caleu manu rājā ||
Balkand - Doha 143
—————
तीरथ बर नैमिष बिख्याता । अति पुनीत साधक सिधि दाता ॥
बसहिं तहाँ मुनि सिद्ध समाजा । तहँ हियँ हरषि चलेउ मनु राजा ॥
बालकाण्ड - दोहा १४३
eka bāra basiṣṭa muni āe | jahā̐ rāma sukhadhāma suhāe ||
ati ādara raghunāyaka kīnhā | pada pakhāri pādodaka līnhā ||
Uttarkand - Doha 48
—————
एक बार बसिष्ट मुनि आए । जहाँ राम सुखधाम सुहाए ॥
अति आदर रघुनायक कीन्हा । पद पखारि पादोदक लीन्हा ॥
उत्तरकाण्ड - दोहा ४८
mama guna gāvata pulaka sarīrā | gadagada girā nayana baha nīrā ||
Aranyakand - Doha 16
śarad-udāśaye sādhu-jāta-sat-
sarasijodara-śrī-muṣā dṛśā
surata-nātha te ‘śulka-dāsikā
vara-da nighnato neha kiṁ vadhaḥ || 2 ||
Gopi Geet
—————
मम गुन गावत पुलक सरीरा। गदगद गिरा नयन बह नीरा ॥
अरण्यकाण्ड - दोहा १६
शरदुदाशये साधुजातसत्सरसिजोदरश्रीमुषा दृशा ।
सुरतनाथ तेऽशुल्कदासिका वरद निघ्नतो नेह किं वधः ॥२॥
उहाँ दूत एक मरमु जनावा । रावनु कालनेमि गृह आवा ॥
दसमुख कहा मरमु तेहिं सुना । पुनि पुनि कालनेमि सिरु धुना ॥
लंकाकाण्ड - दोहा 56
—————
उहाँ दूत एक मरमु जनावा । रावनु कालनेमि गृह आवा ॥
दसमुख कहा मरमु तेहिं सुना । पुनि पुनि कालनेमि सिरु धुना ॥
लंकाकाण्ड - दोहा५६
mahāmaṁtra joi japata mahesū | kāsī̐ mukuti hetu upadesū ||
Balkand - Doha 19
sumiri pavanasuta pāvana nāmū | apane basa kari rākhe rāmū ||
Balkand - Doha 26
—————
महामंत्र जोइ जपत महेसू । कासीं मुकुति हेतु उपदेसू ॥
बालकाण्ड - दोहा १९
सुमिरि पवनसुत पावन नामू । अपने बस करि राखे रामू।।
बालकाण्ड - दोहा २६
milahi̐ tumhahi jaba sapta riṣīsā | jānehu taba pramāna bāgīsā ||
Balkand - Doha 75
tabahi̐ saptariṣi siva pahi̐ āe | bole prabhu ati bacana suhāe
Balkand - Doha 77
—————
मिलहिं तुम्हहि जब सप्त रिषीसा । जानेहु तब प्रमान बागीसा ॥
बालकाण्ड - दोहा ७५
तबहिं सप्तरिषि सिव पहिं आए । बोले प्रभु अति बचन सुहाए ॥
बालकाण्ड - दोहा ७७
āśrama eka dīkha maga māhī̐ | khaga mṛga jīva jaṁtu taha̐ nāhī̐ ||
puchā munihi silā prabhu dekhī | sakla kathā muni kahā biseṣī ||
Balkand - Doha 210
—————
आश्रम एक दीख मग माहीं । खग मृग जीव जंतु तहँ नाहीं ॥
पूछा मुनिहि सिला प्रभु देखी । सकल कथा मुनि कहा बिसेषी ॥
बालकाण्ड - दोहा २१०
mama guna gāvata pulaka sarīrā | gadagada girā nayana baha nīrā ||
Aranyakand - Doha 16
jayati te ‘dhikaṁ janamanā vrajaḥ
śrayata indirā śaśvad atra hi
dayita dṛśyatāṁ dikṣu tāvakās
tvayi dhṛtāsavas tvāṁ vicinvate || 1 ||
Gopi Geet
—————
मम गुन गावत पुलक सरीरा। गदगद गिरा नयन बह नीरा ॥
अरण्यकाण्ड - दोहा १६
जयति तेऽधिकं जन्मना व्रजः श्रयत इन्दिरा शश्वदत्र हि ।
दयित दृश्यतां दिक्षु तावका स्त्वयि धृतासवस्त्वां विचिन्वते ॥१॥
gata grīṣama baraṣā ritu āī | rahihahu̐ nikaṭa saila para chāī ||
Kishkindhakand - Doha 12
baraṣā kāla megha nabha chāe | garajata lāgata parama suhāe ||
Kishkindhakand - Doha 13
—————
गत ग्रीषम बरषा रितु आई । रहिहउँ निकट सैल पर छाई ॥
किष्किन्धाकाण्ड - दोहा १२
बरषा काल मेघ नभ छाए । गरजत लागत परम सुहाए ॥
किष्किन्धाकाण्ड - दोहा १३
masaka samāna rūpa kapi dhaī | laṁkahi caleu sumiri naraharī ||
nāma laṁkinī eka nisicarī | so kaha calesi mohi niṁdarī ||
Sundarkand - Doha 4
—————
मसक समान रूप कपि धरी । लंकहि चलेउ सुमिरि नरहरी ॥
नाम लंकिनी एक निसिचरी । सो कह चलेसि मोहि निंदरी ॥
सुंदरकाण्ड - दोहा ४
trijaṭā nāma rācchasi ekā | rāma carana rati nipuna bibekā ||
sabanahau boli sunāesi sapanā | sītahi sei karahu hita apanā ||
Sundarkand - Doha 11
—————
त्रिजटा नाम राच्छसी एका । राम चरन रति निपुन बिबेका ॥
सबन्हौ बोलि सुनाएसि सपना । सीतहि सेइ करहु हित अपना ॥
सुंदरकाण्ड - दोहा ११
sakhā samujhi asa parihari mohū | siya raghubīra carana rata hohū ||
kahata rāma guna bhā bhinusārā | jāge jaga maṁgala sukhadārā ||
Ayodhyakand - Doha 94
—————
सखा सुमुझि अस परिहरि मोहू । सिय रघुबीर चरन रत होहू ॥
कहत राम गुन भा भिनुसारा । जागे जग मंगल सुखदारा ॥
अयोध्याकाण्ड - दोहा ९४
gayau̐ ujenī sunu uragārī | dina malīna daridra dukhārī ||
gae̐ kāla kachu saṁpati pāī | taha̐ puni karau̐ saṁbhu sevakāī ||
Uttarkand - Doha 105
—————
गयउँ उजेनी सुनु उरगारी । दीन मलीन दरिद्र दुखारी ।
गएँ काल कछु संपति पाई । तहँ पुनि करउँ संभु सेवकाई ॥
उत्तरकाण्ड - दोहा १०५